W funduszach inwestorzy stracili nawet 2/3 kapitału - sprawdź, jakie wyniki osiągnęły fundusze inwestycyjne w 2008 r.
Dla rynku funduszy inwestycyjnych, mijający rok był najgorszym w ich ponad 16-letniej historii. Nigdy dotąd nie zdarzyło się podsumowanie rocznych wyników, w których średnia
strata funduszy akcji przekraczałaby 50%. Nigdy wcześniej aktywa zgromadzone w funduszach nie stopniały o blisko połowę w ciągu 11 miesięcy (licząc do końca listopada br.).
Dla rynku funduszy inwestycyjnych, mijający rok był najgorszym w ich ponad 16-letniej historii. Nigdy dotąd nie zdarzyło się podsumowanie rocznych wyników, w których średnia strata
funduszy akcji przekraczałaby 50%. Nigdy wcześniej aktywa zgromadzone w funduszach nie stopniały o blisko połowę w ciągu 11 miesięcy (licząc do końca listopada br.).
W klasyfikacji indywidualnej wśród funduszy otwartych (FIO) i specjalistycznych otwartych (SFIO) niekwestionowanym liderem jest rodzina hedgingowych
subfunduszy Superfund, spośród których Superfund subfundusz C (strategia agresywna) osiągnął stopę zwrotu w wysokości 63,5%.
Generalnie pierwszych 12 miejsc w tym zestawieniu należy do produktów zarządzanych przez to towarzystwo. Tak dobre wyniki były możliwe dzięki
strategii polegającej na inwestowaniu w instrumenty pochodne, które - odpowiednio wykorzystane - dają szansę na zysk zarówno na spadkach, jak i na wzrostach. Problemem pozostaje jedynie przewidzenie
kierunku, w którym podąży rynek.
Na przeciwnym biegunie zestawienia indywidualnego znalazły się fundusze inwestujące w naszym regionie, czyli generalnie na rynkach wschodzących Europy
Środkowo-Wschodniej (w tym Rosji i Turcji). Na ostatnim miejscu, ze stratą na poziomie -75,4%, uplasował się subfundusz UniSektor Nieruchomości: Nowa Europa.
Gwałtowny spadek koniunktury w branży nieruchomości spowodował nie tyle spadek wartości samych nieruchomości (to również), ale przede wszystkim spadek
wartości akcji firm na tym rynku prosperujących. Zgodnie ze statutem fundusz ten inwestuje min. 60% aktywów w papiery spółek z Europy Środkowo-Wschodniej świadczących usługi budowlane, produkujących
materiały budowlane, inwestujących w nieruchomości oraz zarządzających nimi.
Porównanie wyników funduszy inwestycyjnych
| Kategoria funduszy | Stopa zwrotu* |
| Fundusze dłużne dolarowe uniwersalne | 21,00% |
| Fundusze dłużne euro uniwersalne | 9,86% |
| Fundusze pieniężne | 4,01% |
| Fundusze dłużne dolarowe uniwersalne (USD) | 1,29% |
| Fundusze dłużne euro uniwersalne (EUR) | -0,59% |
| Fundusze mieszane zagraniczne europa rynki wschodzące | -28,70% |
| Fundusze akcji zagranicznych amerykańskie | -31,25% |
| Fundusze akcji zagranicznych globalne rynki rozwinięte | -32,49% |
| Fundusze akcji zagranicznych europejskie rynki rozwinięte | -41,40% |
| Fundusze akcji zagranicznych globalne rynki wschodzące | -48,80% |
| Fundusze akcji zagranicznych europa rynki wschodzące | -50,00% |
| Fundusze akcji zagranicznych europa rynki wschodzące MiŚ | -55,10% |
| Fundusze akcji zagranicznych sektora nieruchomości | -67,30% |
*stopa zwrotu od 15.12.2007 do 15.12.2008
W klasyfikacji grupowej, tzn. w poszczególnych kategoriach funduszy, zdecydowanym liderem zestawienia są fundusze obligacji dolarowych - średnio
przyniosły 21% zysku. Tuż za nimi znalazły się fundusze lokujące w obligacje nominowane w euro, które zyskały przeciętnie 9,9%.
Tak dobre wyniki, poza zwyżką cen obligacji wywołaną obniżkami stóp procentowych w USA i eurolandzie, są w dużej mierze zasługą umocnienia dolara i
euro, które w ostatnich 12 miesiącach zyskały wobec złotego odpowiednio 11,7 i 17,6%. Relatywnie dobrze poradziły też sobie fundusze inwestujące w polskie papiery dłużne.
Porównanie wyników funduszy obligacji
| Fundusz | Stopa zwrotu* |
| PKO/CS Obligacji Długoterminowych - FIO | 20,95% |
| Allianz Obligacji (Allianz FIO) | 13,78% |
| BPH Obligacji 2 (Parasolowy FIO) | 13,55% |
| ŚREDNIA | 7,06% |
| AIG Obligacji (Podatkowy SFIO) | 3,10% |
| Pioneer Obligacji FIO | 1,94% |
| SEB 5 Obligacji Skarbowych (SEB FIO) | -3,07% |
| PKO/CS Obligacji Długoterminowych - FIO | 20,95% |
*stopa zwrotu od 15.12.2007 do 15.12.2008
Jak widać w tabeli, wyniki są mocno rozstrzelone - od blisko 21 do nieco ponad -3% - jednak średnia ukształtowała się na poziomie 7,06%, co w
porównaniu chociażby do lokat bankowych, których oferty przed rokiem nie przekraczały 6%, należy uznać za dobry wynik.
Lwią część zysków fundusze obligacji wypracowały w drugiej połowie roku, kiedy wraz z każdym upływającym miesiącem rosło przekonanie co do
nieuchronności rozpoczęcia cyklu obniżania stóp procentowych, do czego faktycznie doszło w listopadzie.
Dramatycznie przedstawiają się za to wyniki funduszy zaangażowanych w akcje. Najmocniej doświadczeni zostali posiadacze jednostek funduszy małych i
średnich spółek, tracąc przeciętnie 56% kapitału, a w ekstremalnych przypadkach nawet 2/3! Uniwersalne fundusze akcji wypadły tylko nieco lepiej, przynosząc średnio blisko -51% straty.
Takie wyniki dotychczas na naszym rynku nie były obserwowane i nawet wyjątkowo odpornego na stres inwestora mogą przyprawić o zawrót głowy. Na dobrą
sprawę jedynym pocieszeniem może być to, że na giełdach wielu krajów - np. Grecji, Węgier, Rumunii, Rosji, Turcji, Bułgarii czy Austrii - było znacznie gorzej niż w Warszawie.
Porównanie wyników funduszy akcji
| Fundusz | Stopa zwrotu* |
| SKOK Akcji (SKOK FIO) | -39,99% |
| SKARBIEC - AKCJA (Skarbiec FIO) | -43,20% |
| Idea Akcji FIO | -44,50% |
| ŚREDNIA | -50,71% |
| Pioneer Akcji Polskich FIO | -58,16% |
| PKO/CS Akcji - FIO | -59,09% |
| PKO/CS Akcji Plus (Parasolowy FIO) | -59,17% |
*stopa zwrotu od 15.12.2007 do 15.12.2008
Porównanie wyników funduszy akcji małych i średnich spółek
| Fundusz | Stopa zwrotu* |
| Allianz Akcji MiŚ Spółek (Allianz FIO) | -47,40% |
| Noble Akcji MiŚ Spółek (Noble Funds FIO) | -49,26% |
| UniAkcje MiŚ Spółek (UniFundusze FIO) | -49,90% |
| ŚREDNIA | -56,18% |
| Pioneer MiŚ Spółek Rynku Polskiego FIO | -62,73% |
| Pioneer Średnich Spółek Rynku Polskiego FIO | -62,94% |
| DWS Top 25 Małych Spółek FIO | -66,33% |
*stopa zwrotu od 15.12.2007 do 15.12.2008
Prostą konsekwencją wyników funduszy akcji i obligacji, są stopy zwrotu wypracowane przez fundusze z mieszanym udziałem tych dwóch podstawowych klas
aktywów. Traktując fundusze zrównoważone (w tym aktywnej alokacji) i stabilnego wzrostu jako podgrupy większej całości pod nazwą fundusze mieszane, jest to najpopularniejsza kategoria tych produktów
w Polsce - jest w nich ulokowana co trzecia złotówka spośród wszystkich pieniędzy powierzonych funduszom inwestycyjnym. Pod tym względem różnimy się nieco od reszty świata, gdzie produkty mieszane
stanowią przeważnie mniejszość, a klienci oddzielnie kupują fundusze akcji i obligacji.
Porównanie wyników funduszy mieszanych - zrównoważonych
| Fundusz | Stopa zwrotu* |
| SKARBIEC - WAGA Zrównoważony (Skarbiec FIO) | -26,25% |
| PKO/CS Zrównoważony Plus (Parasolowy FIO) | -26,29% |
| UniKorona Zrównoważony (UniFundusze FIO) | -28,42% |
| ŚREDNIA | -32,83% |
| Lukas Dynamiczny Polski (Lukas FIO) | -41,66% |
| KBC Beta SFIO | -42,46% |
| Arka Zrównoważony FIO | -42,95% |
| SKARBIEC - WAGA Zrównoważony (Skarbiec FIO) | -26,25% |
*stopa zwrotu od 15.12.2007 do 15.12.2008
Porównanie wyników funduszy mieszanych - stabilnego wzrostu
| Fundusz | Stopa zwrotu* |
| UniStabilny Wzrost (UniFundusze FIO) | 2,32% |
| Legg Mason Senior SFIO | -8,17% |
| CU Ochrony Kapitału Plus (CU FIO) | -11,58% |
| ŚREDNIA | -17,82% |
| PKO/CS Stabilnego Wzrostu Plus (Parasolowy FIO) | -24,24% |
| Arka Stabilnego Wzrostu FIO | -25,09% |
| Pioneer Stabilnego Wzrostu FIO | -25,47% |
| UniStabilny Wzrost (UniFundusze FIO) | 2,32% |
*stopa zwrotu od 15.12.2007 do 15.12.2008
Wyniki funduszy mieszanych są dość zróżnicowane, a szczególnie w grupie stabilnego wzrostu, wśród których jeden fundusz osiągnął nawet dodatnią stopę
zwrotu. Struktura portfeli tych funduszy jest w miarę zbliżona, a jedynym czynnikiem, który - jak się wydaje - mógł mieć kluczowy wpływ na osiągnięcia poszczególnych funduszy, jest skala aktywów,
jakimi zarządzają. Generalnie rysuje się wyraźna tendencja, że im większy fundusz, tym gorsze ma wyniki. Okazuje się, że niekiedy rozmiar ma znaczenie.
Źródło: Raport podsumowujący 2008 r., Open Finance