Serwis Inwestora - inwestuj z zyskiem

Niedziela 12 lutego 2012 r.

Porady Inwestycyjne

Emerytura - masz czas tylko do 10 lipca

Zbliża się kolejne losowanie do otwartych funduszy emerytalnych. Na dokonanie samodzielnego wyboru czas jest tylko do 10 lipca.

30 lipca ZUS przeprowadzi kolejne losowanie do otwartych funduszy emerytalnych. Obejmie ono te osoby, które nie dopełniły obowiązku i nie dokonały wyboru OFE samodzielnie, a jest ich całkiem sporo - ZUS w ubiegłym miesiącu wysłał ponad 267,5 tys. listów z przypomnieniem. Statystycznie rzecz biorąc, prawdopodobnie dwie na trzy osoby przejmą się przypomnieniem ZUS-u i podpiszą umowę z jednym z funduszy emerytalnych.

Bazując na danych historycznych, można przypuszczać, że wylosowanych zostanie ok. 67-93 tys. osób (25-35%). Systematycznie, z roku na rok, osób samodzielnie wybierających fundusz jest coraz więcej - naturalnie udział poddających się losowi waha się, ale tendencja spadkowa jest wyraźna. Czasu na podpisanie umowy nie zostało wiele - tylko do 10 lipca.

Coraz więcej osób samodzielnie dokonuje wyboru OFE

Data losowania	Liczba wysłanych listów z przypomnieniem	Liczba wylosowanych osób	Udział wylosowanych w liczbie osób, do których wysłano przypomnienia
Styczeń 2006	184 000	67 410	36,6%
Lipiec 2006	246 000	92 742	37,7%
Styczeń 2007	281 000	111 393	39,6%
Lipiec 2007	275 394	131 600	47,8%
Styczeń 2008	282 672	99 920	35,3%
Lipiec 2008	192 806	55 545	28,8%
Styczeń 2009	223 510	62 913	28,1%
Lipiec 2009	157 000	38 668	24,6%
Styczeń 2010	197 930	73 636	37.2%
Lipiec 2010	267 500	-	-

Źródło: ZUS

Liczba OFE, które biorą udział w losowaniu jest zmienna - ostatnim razem było ich 7, a teraz jest 6: Allianz, Amplico, AXA, Aegon, Generali i Pocztylion. W losowaniu uczestniczą te fundusze, które w ostatnich dwóch okresach rozliczeniowych (3-letnie stopy zwrotu podawane dwa razy w roku przez Komisję Nadzoru Finansowego) osiągnęły wyniki wyższe od średniej, a przy tym nie są zbyt duże i ich udział w rynku nie przekracza 10%, czyli że nie zarządzają więcej niż dziesiątą częścią aktywów netto zgromadzonych przez wszystkie OFE.

Czy warto samemu dokonać wyboru?

Przede wszystkim pamiętaj, że w grę wchodzą Twoje własne pieniądze, o których sam powinieneś decydować. Za podpisaniem umowy zaraz po rozpoczęciu pierwszej pracy przemawia to, że pieniądze, zamiast trafić do funduszu, który od razu je zainwestuje, leżą bezproduktywnie na nieoprocentowanym koncie. Jest to argument często stosowany zwłaszcza przez akwizytorów OFE. Jest oczywiście jak najbardziej prawdziwy, z tym że jego znaczenie jest raczej niewielkie, chodzi bowiem zazwyczaj o niskie kwoty.

Pierwsza praca z reguły nie jest dobrze płatna, a do OFE trafia tylko nieco ponad 7% pensji brutto. Przy wynagrodzeniu nieprzekraczającym średniej krajowej te pół roku zwłoki może nas pozbawić zysków rzędu kilkunastu bądź kilkudziesięciu złotych i w kontekście przyszłej emerytury taka kwota nie ma większego znaczenia. Z tych dwóch argumentów przemawiających za świadomym wyborem OFE istotniejszym wydaje się zatem ten pierwszy, a więc sami decydujmy o własnych pieniądzach.

Sam proces losowania nie jest taki zły, jak mogą go przedstawiać w reklamach te OFE, które w losowaniu udziału nie biorą. Poddając się mu, nic de facto nie tracisz ani nie jesteś na gorszej pozycji niż ci, którzy dokonali wyboru osobiście. Wręcz - z racji opisanych wyżej kryteriów wyboru funduszy do losowania - masz gwarancję, że nie trafisz do OFE, który słabo sobie radzi.

Oczywiście, wyniki osiągnięte w ostatnich kilku latach choćby najlepsze, nie dają żadnej pewności, że w przyszłości będą równie dobre. Dlatego, jeśli już postanowisz dokonać wyboru samodzielnie, najlepiej abyś porównywał wyniki funduszy w różnych okresach: np. w ostatnich 2, 3 czy 10 latach (spójrz na tabelkę).

Dzięki temu możesz się przekonać, jak poszczególne fundusze radziły sobie w różnych okresach, np. podczas ostatnich wzrostów na giełdzie czy w trakcie wcześniejszej, kilkunastomiesięcznej bessy. Z uwagi na długoterminowy charakter inwestycji w fundusz emerytalny, większą wagę należy przyłożyć do wyników wypracowywanych w dłuższych okresach.

Stopy zwrotu otwartych funduszy emerytalnych

OFE	1 mies. (%)	3 mies. (%)	6 mies. (%)	12 mies. (%)	24 mies. (%)	36 mies. (%)	od początku* (%)
AEGON	0,1	-2,5	1,4	13,0	12,3	-4,4	179,2
Allianz	0,0	-2,3	1,6	13,6	12,9	-3,2	167,5
Amplico OFE	0,3	-1,8	2,9	15,0	12,5	-3,0	175,7
Aviva	0,0	-2,4	1,9	14,2	9,6	-6,6	180,1
AXA	0,1	-2,2	2,1	13,5	12,6	-3,3	182,8
Bankowy	0,0	-2,4	2,5	14,6	13,5	-4,3	175,5
Generali	-0,2	-2,4	1,7	13,3	13,3	-2,1	198,7
ING	0,0	-2,8	2,1	14,6	11,7	-5,2	202,6
Nordea	-0,1	-2,4	2,2	13,1	11,2	-5,2	188,4
Pekao	-0,2	-2,6	2,1	14,2	11,7	-7,4	171,9
Pocztylion	0,0	-2,6	2,1	12,9	12,1	-4,3	165,0
Polsat	-0,1	-2,1	2,2	15,0	16,4	-9,0	213,8
PZU Złota Jesień	-0,1	-2,7	1,7	14,6	12,9	-5,2	186,3
Warta	0,1	-2,1	2,4	14,4	11,7	-6,0	188,9

Stan na 5 lipca 2010 r.; źródło: Money.pl; *połowa 1999 r.

Co wziąć pod uwagę przy wyborze?

W przypadku usług finansowych zazwyczaj jednym z ważniejszych kryteriów przy wyborze konkretnej oferty są koszty. W przypadku OFE jednak, z racji na ustawowe uwarunkowania, w zasadzie nie mają one znaczenia.

Od stycznia 2010 r. weszły w życie nowe przepisy, które określają maksymalną prowizję, pobieraną od każdej składaki wpływającej na konto emerytalne w OFE, na 3,5%. Wszystkie fundusze (z wyjątkiem Alllianza, który w statucie zapisał że będzie to maksymalnie 3,45%) naliczają prowizję w takiej właśnie wysokości.

Drugim składnikiem kosztów jest wynagrodzenie za zarządzanie, które z aktywów funduszu potrąca sobie zarządzające nim powszechne towarzystwo emerytalne (PTE). Jednak także i w tym przypadku jego maksymalna wysokość jest ustalona przez ustawodawcę i wynosi nie więcej niż 0,045% w skali miesiąca (0,54% w skali roku). W porównaniu z funduszami inwestycyjnymi stabilnego wzrostu (średnie deklarowane stałe wynagrodzenie w skali roku 2,53%), do których pod względem prowadzonej strategii inwestycyjnej można porównywać OFE, jest to stosunkowo niewiele. Także tu pomiędzy poszczególnymi OFE nie ma żadnej różnicy.

Znaczenie, choć raczej niewielkie, mogą też mieć jakość obsługi telefonicznej czy internetowej oraz gadżety w postaci możliwości sprawdzania stanu konta emerytalnego przez Internet. Warto też wiedzieć, ze akwizytorzy poszczególnych OFE mogą reprezentować tylko jeden fundusz i za pozyskanie każdego klienta dostają niemałą prowizję.

A co, jeśli wybierzesz fundusz, który będzie słabo sobie radził?

Podpisanie umowy z OFE to nie cyrograf i nie wiąże Cię na całe życie. Fundusz zawsze można zmienić. Należy jednak przy tym pamiętać, że taka operacja kosztuje - w pierwszym roku od podpisania umowy 160 zł, a w drugim 80 zł. Po upływie 2 lat nie zapłacisz żadnej prowizji. Częste przeskakiwanie z kwiatka na kwiatek może więc okazać się kosztowne, dlatego generalnie lepiej nie wykonywać tych operacji zbyt często.

Bernard Waszczyk, Open Finance