Światowy rynek sztuki próbuje odnaleźć się w nowym krajobrazie ekonomicznym. Poza oczywistymi negatywnymi skutkami kryzysu (zauważalnie słabsza sprzedaż na większości aukcji, cięcia kosztów w domach aukcyjnych i galeriach Nowego Jorku czy Londynu), komentatorzy podkreślają również pojawiające się po przetasowaniu rynku możliwości.

Wycofanie się z gry wielu zamożnych nabywców umożliwi udział w licytacjach osobom o mniejszych możliwościach finansowych. Oczekiwać też można pojawienia się na rynku ciekawych prac - być może od dawna przechowywanych w kolekcjach prywatnych - które ich właściciele zmuszeni będą spieniężyć. W dłuższej perspektywie mogą to być niezwykle korzystne inwestycyjnie zakupy. The Times (11.01.2009) informuje, że londyński fundusz inwestycyjny Fine Art Fund zamierza zebrać dodatkowe 50-100 mln dolarów i przeznaczyć je na takie właśnie "okazje".

Największe światowe domy aukcyjne czeka w nowym klimacie ekonomicznym sporo zmian. Będą one musiały funkcjonować w sytuacji zmienionych mechanizmów zarówno popytu, jak i podaży. Prawdopodobnie zniknie praktyka tak zwanych gwarancji dla sprzedającego, stosowana zarówno przez Christie's, jak i Sotheby's (dom aukcyjny zobowiązuje się wypłacić właścicielowi pracy określoną kwotę nawet w przypadku, kiedy praca się nie sprzeda). Celem gwarancji było pierwotnie pozyskanie jak najlepszej oferty aukcyjnej, ale niekorzystnym jej skutkiem okazały się coraz większe oczekiwania finansowe sprzedających, co z kolei doprowadziło do nadmiernej inflacji cen prac.

W ofercie pierwszych aukcji 2009 r. widać już znacznie ostrożniejszą politykę ustalania cen wywoławczych. 27 stycznia nowojorski oddział Christie's przeprowadził aukcję prac z kolekcji Juliusa Helda. Konserwatywna wycena przyniosła kilka spektakularnych licytacji. Autoportret (1912) niemieckiego malarza Lovisa Corintha wystawiony z estymatą 40-60 tys. USD sprzedano za 254,5 tys. USD. Na tego typu ofertę liczą obecnie kolekcjonerzy - prace wybitne, o świetnej proweniencji i rozsądnie wycenione.

Trudne czasy nadchodzą natomiast dla tych artystów współczesnych, którzy zbudowali swą popularność na wyrafinowanych grach z rynkiem i marketingowych zabiegach. Głośna akcja brytyjskiego artysty Damiena Hirsta z 2007 r. (artysta stworzył rzeźbę z platyny i diamentów, po czym sprzedał ją za 100 mln USD grupie inwestycyjnej, której sam jest udziałowcem) - dzisiaj nie miałaby szans na powodzenie.

Wartość artystyczna i historyczna dzieła oraz jego proweniencja i historia wystaw mają coraz większe znaczenie również dla polskiego odbiorcy. Ceny prac jednego artysty różnicują się coraz bardziej w zależności od tych właśnie kryteriów. Na styczniowej aukcji sztuki współczesnej (28.01) Domu Aukcyjnego Rempex oferowano pracę klasyka polskiej abstrakcji, Stefana Gierowskiego. Wyrafinowana kompozycja XCIII z 1960 r, z udokumentowaną historią prestiżowych wystaw, wyceniona została aż na 500 tys. zł (dotychczasowy rekord za pracę Gierowskiego to 165 tys. zł w sprzedaży poaukcyjnej za pracę DLXXXV, w tym samym domu aukcyjnym). Obraz sprzedany został w transakcji warunkowej za 470 tys. zł.

Źródło: Raport New World Alternative Investments